Een goede en vertrouwde opvang voor je baby is erg belangrijk. Maar hoe vind je de plek en de mensen bij wie jij je kind met een gerust hart achterlaat?

In Nederland kiezen de meeste ouders voor een kinderdagverblijf waar zij hun kind één of meer halve of hele dagen naartoe brengen. De kosten liggen rond de 6 euro per uur. Op een kinderdagverblijf zitten de kinderen ofwel per leeftijdsgroep bij elkaar (horizontale groepen) of alle leeftijden zitten bij elkaar in één groep (verticale groepen). Als je een kinderdagverblijf zoekt, is het aan te raden om daar op tijd mee te beginnen. Veel kinderdagverblijven hanteren een wachtlijst. Ter oriëntatie kun je - op afspraak - tijdens opvanguren eens bij een paar verblijven langsgaan. Proef de sfeer. De eerste indruk zegt vaak al veel. Verder kun je bij een bezoek op de volgende dingen letten:

• Zijn de kinderen geboeid bezig? Voelen zij zich prettig?
• Hoe gaan de leidsters met elkaar en met jou om?
• Hebben zij plezier in de omgang met de kinderen?
• Maken ze echt contact en hoe reageren ze als een kind regels overtreedt?
• Zijn er voldoende activiteiten en is er voldoende speelgoed passend bij de verschillende leeftijden van de kinderen?
• Zien de opvangruimtes er kindvriendelijk, schoon en verzorgd uit? Zijn stopcontacten beveiligd en trappen en verwarming afgeschermd?
• Zijn de slaapkamers fris en veilig?

Voor een gesprek met een van de leidsters kun je het beste een aparte afspraak maken op een rustig moment. Je kunt dan praten over het pedagogisch beleid, het aantal leidsters, eventuele stagiaires of vrijwilligers en hoe het zit met het verloop onder het personeel. Over hoe de communicatie met ouders is geregeld en hoe jij en je kind kunnen wennen aan de opvang. Ook ouderparticipatie kan een gespreksonderwerp zijn. De Wet Kinderopvang verplicht kinderdagverblijven een oudercommissie te hebben die adviseert over zaken als pedagogisch beleid, prijzen en openingstijden. Als het kinderdagverblijf aan jouw voorwaarden voldoet en als het klikt tussen jou en de leidsters, stel je dan nog eens voor dat jouw kind hier inderdaad een of meer dagen per week speelt, eet en slaapt. Voelt dat goed? Volg je gevoel! Het gaat om de zorg voor het liefste wat je hebt.

Ouderparticipatiecreche

Een speciaal soort kinderdagverblijf is de ouderparticipatiecreche, te vinden op een beperkt aantal plaatsen in Nederland. Een ouderparticipatiecreche draait volledig op de inspanningen van ouders en soms enige vrijwilligers. In ruil voor een dagdeel ” meedraaien” in de creche, kun je je kind een aantal dagdelen naar de creche brengen. De kosten hiervoor zijn beduidend lager dan bij andere kinderdagverblijven: ongeveer twee euro per uur. Deze vorm van opvang valt onder de Wet Kinderopvang. Als je kiest voor een ouderparticipatiecreche kun je van dichtbij zien hoe je kind binnen de crechegroep functioneert en zich daarin ontwikkelt. Je kunt ook profijt hebben van het contact met de andere ouders. Je kent elkaars kinderen, je wisselt ervaringen uit en tijdens het “draaien” zie je hoe andere ouders dingen aanpakken.

Gastoudergezin

Zoek je een kleinschaliger vorm van opvang, dan is een gastoudergezin misschien iets voor jullie. Een gastouder verzorgt maximaal vier tot zes kinderen binnen haar eigen gezin. Er is relatief veel ruimte voor individuele wensen en de opvangtijden kunnen flexibel zijn. Een gastouder vind je via een gastouderbureau en via sommige plaatselijke kinderopvangorganisaties. Ook als opa of oma je kind opvangt, kan het tegenwoordig voordelig zijn om je bij een erkend gastouderbureau in te schrijven. Jij betaalt opa en oma voor hun diensten en volgens de Wet Kinderopvang krijg je van het Rijk en de werkgever weer een flink deel van de kosten terug. De uurtarieven verschillen vaak niet veel van die kinderdagverblijven. Toch is gastouderopvang meestal goedkoper dan een kinderdagverblijf, doordat je alleen de uren betaalt die je echt nodig hebt.

Opvang aan huis

Opvang aan huis is een flexibele vorm van opvang waarbij je kind in zijn eigen vertrouwde omgeving kan blijven. Een oppas kun je zoeken via je eigen sociale netwerk of door een advertentie te plaatsen in bijvoorbeeld een plaatselijk krantje of bij de supermarkt. Er zijn ook bureaus die bemiddelen bij het zoeken van een oppas of nanny. Inschrijving bij een erkend gastouderbureau zorgt ervoor dat jouw opvang aan huis - en dat kan ook opa of oma zijn - voldoet aan de Wet Kinderopvang. Rijk en werkgever delen dan in de kosten. Je betaalt je oppas of nanny volgens de Regeling Vrijgesteld Huispersoneel. Volgens die regeling mag je als particulier een of meer particulieren in dienst hebben zonder dat je loonbelasting en sociale premies hoeft af te dragen. Elk van die mensen mag dan niet meer dan twee dagen per week voor jou werken. Een nieuw fenomeen is de leidster aan huis. Voor ongeveer twintig euro per uur kun je via sommige erkende kinderopvanginstellingen een gediplomeerd leidster inhuren bij jou thuis. Zij vangt maximaal vier kinderen tegelijk op, eventueel uit meerder gezinnen.

Goede kinderopvang:

Goede kinderopvang is in de eerste plaats veilig, zodat je er je kind met een gerust hart achterlaat.

Je kind krijgt er verzorging en geborgenheid.

De opvang stimuleert de ontwikkeling van je kind. Kinderen gaan op verkenning, experimenteren en verleggen hun grenzen. Ook voor de oudere kinderen is de opvang vrije tijd waarin ze zelf mee bepalen wat en met wie ze spelen.

Goede opvang informeert de ouders en betrekt ze actief. Er wordt rekening gehouden met je opmerkingen en vragen. De relatie met de verantwoordelijke en de begeleiders is heel belangrijk. Jullie zijn immers partners die samen je kind opvoeden.

Wat kun je zelf doen voor een goede opvang?

Maak duidelijke, schriftelijke afspraken om problemen achteraf zo veel mogelijk te vermijden.

Geef vooraf alle belangrijke informatie over je kind: gewoonten bij het slapen of eten, allergieën, medicatie, …

Geef de telefoonnummers van jezelf, je partner en iemand anders voor noodgevallen.

Breng je kind al eens op voorhand. Een goede start is een investering in een prettige tijd in de kinderopvang. Elke opvang heeft ideeën om je kind zich zo snel en zo goed mogelijk thuis te laten voelen.

Je kind achterlaten is niet makkelijk. Neem duidelijk afscheid, zodat het niet verward is als je er plotseling niet meer bent en zo het vertrouwen kwijtraakt. Hou het afscheid hartelijk, maar kort. Een lang proces maakt het onnodig moeilijk voor jou, je kind en de begeleider.

Haal je kind op tijd op. Heb je vertraging of komt er iemand anders, geef dat dan duidelijk door.

Vermeld alle bijzonderheden over je kind. Heeft je kind bijvoorbeeld ‘s nachts weinig geslapen, dan zal het overdag moe zijn. Als de opvang daarvan op de hoogte is, kunnen zij hiermee rekening houden.

Wil je starten met vaste voeding of zindelijkheidstraining, doe dat dan samen. Het werkt niet bevorderend als je kind in de opvang op het potje gaat, terwijl het thuis nog een luier draagt.

Een open gesprek doet het vertrouwen groeien. Heb je vragen, twijfels of opmerkingen, blijf er dan niet mee zitten. Maar neem omgekeerd ook de vragen en opmerkingen van de opvang ernstig. De opvang heeft een band met je kind en voelt zich mee verantwoordelijk.

Vraag een afrekening van de opvangkosten en kijk na of die correct is. Vraag ook altijd een betalingsbewijs.

CHECKLIST:

Wil je dat je kind samen met andere kinderen wordt opgevangen?

Heb je speciale wensen voor de verzorging van jouw kind?

Wil je een strak ritme of flexibiliteit in het dagritme?

Moet de opvang dicht bij huis zijn of dicht bij je werk?

Opvang op vast of juist wisselende dagen?

Hoeveel mag het kosten?

In hoeverre wil je zelf betrokken zijn bij de opvang?

TIPS:

Schrijf je tijdens de zwangerschap in voor een crèche, of in ieder geval zo vroeg mogelijk, want de wachtlijsten kunnen variëren van enkele weken tot enkele maanden.

Let op de openingstijden van de opvang en of dit te combineren is met bijvoorbeeld een baan zodat je jouw kind zelf kan brengen en halen. Veel dagopvang hebben openingstijden die niet veel ruimer zijn dan de reguliere kantoortijden.

Een vaste oppas is vaak wat flexibeler dan een crèche. Oppas thuis is natuurlijk ook een mogelijkheid.

Bespaar kosten door opvang te regelen met een ander ouderpaar. Is er een dag of zijn er meerdere dagen dat je zelf voor jouw kind zorgt, dan zou je ook tegelijk het kind van een ander stel onder jouw hoede kunnen nemen. Zij kunnen hetzelfde doen.

Zorg altijd een oppas achter de hand te hebben voor het geval jouw kind ziek wordt. Een ziek kind kan je niet bij een kinderopvang achterlaten in verband met besmettingsgevaar voor andere kinderen.

Vaak is er in je buurt een bureau dat kan bemiddelen bij het vinden van een ‘gastoudergezin’ of een geschikte vaste oppas.

Misschien ben je de eerste die het vraagt, maar informeren kan geen kwaad: vraag jouw werkgever wat de mogelijkheden, bijvoorbeeld financieel, zijn op het gebied van kinderopvang binnen het bedrijf.

Wet Kinderopvang

Volgens de Wet Kinderopvang sluit je als ouders rechtstreeks een overeenkomst met een kinderdagverblijf of gastouderbureau. Je ontvangt een factuur met de werkelijke opvangkosten en bent zelf verantwoordelijk voor de betaling. Het Rijk betaalt een tegemoetkoming in de kosten. Voorwaarde is wel dat het kinderdagverblijf of gastouderbureau erkend is en dat beide ouders zorg en werk combineren. De Wet Kinderopvang gaat er vanuit dat ook de werkgevers van de ouders bijdragen in de totale kosten voor kinderopvang, ieder een zesde deel.
Het percentage dat het Rijk bijdraagt is afhankelijk van je inkomen en van het aantal kinderen dat van de kinderopvang gebruikt maakt. In 2006 deelt het Rijk in de opvangkosten tot een maximum uurtarief van 5,72 euro voor kinderen tot vier jaar. Deze bijdrage vraag je aan bij de belastingdienst. Over de werkgeversbijdrage maak je zelf afspraken met je werkgever. Ga eens na of jouw werkgever een kinderopvangregeling heeft. Als beide werkgevers samen minder dan een derde deel van de kosten betalen, kun je tot 2009 een extra tegemoetkoming van het Rijk aanvragen. Voor eenoudergezinnen neemt het Rijk het ontbrekende werkgeversdeel van de ontbrekend partner voor zijn rekening.